In dit artikel
Vanaf 10 juli 2027 zet één EU-brede regel een plafond van €10.000 op elke contante betaling voor goederen of diensten — voor het eerst één gedeelde grens voor de hele Unie. Tot dan, en voor de meeste landen ook nog lang daarna, zit je als restaurant in een echte lappendeken: Griekenland verbiedt elke cashbetaling van €500 of meer aan een bedrijf, Spanje en Frankrijk trekken de grens bij €1.000, België bij €3.000, Italië en Bulgarije rond €5.000 — terwijl Duitsland en Oostenrijk vandaag helemaal geen algemeen plafond kennen. Zeven cijfers zetten op een rij wat er nu al geldt voor jouw eigen zaal, wat er in 2027 verandert, en wat "de rekening opsplitsen" écht riskeert.
Een communiefeest voor tweeëntwintig man, een bedrijfsdiner dat de organisator nog voor het weggaan wil afrekenen, een huwelijksbuffet waarbij de familie erop staat om alles in briefjes te betalen, aan het einde van de avond — elk zelfstandig restaurant komt vroeg of laat een gast tegen die in één keer een groot bedrag cash wil neertellen. Bijna niemand vraagt zich af of dat eigenlijk wel mag, en in de meeste gevallen doet de zaak dat zelf ook niet. Meestal mag het gewoon, tot een bepaald bedrag — en dat bedrag hangt helemaal af van in welk land je kassa toevallig staat.
Dat bedrag is geen toekomstig probleem dat wacht op een nieuwe wet. Elke limiet in dit artikel, op de eerste na, geldt vandaag al, in sommige gevallen al jarenlang, met een echte boete die net zo goed op de zaak valt als op de gast. Wat wél nieuw is, is het eerste cijfer: vanaf 10 juli 2027 zet Verordening (EU) 2024/1624 — de nieuwe Europese antiwitwasverordening, kortweg de AMLR — één plafond van €10.000 op contante betalingen voor goederen of diensten, overal in de Unie. Dat verhoogt nergens een limiet. Het sluit de twee markten die vandaag helemaal geen grens hebben.
Dit is niet dezelfde wet als het geregistreerde kassasysteem waaronder je toestel moet draaien, en het gaat ook niet over een lade die 's avonds niet klopt — die twee komen elders op deze site aan bod (zie de fiscale-kassaregels en het artikel over kasverschillen hieronder), en geen van beide vermeldt een wettelijk plafond op wat een gast contant mag betalen. Dit artikel gaat specifiek over dat plafond: het bedrag waarboven een cashbetaling geen betaalwijze meer is, maar een compliance-vraag.
Zeven cijfers geven je het volledige beeld: het EU-plafond van 2027 zelf, de strengste nationale grens in de EU vandaag, het bedrag waar drie landen om precies dezelfde reden op uitkomen, een middengrens die twee heel verschillende landen toevallig delen, de twee markten zonder enig plafond — voorlopig — en het ene cijfer dat bepaalt of "we splitsen het gewoon in twee betalingen" ooit echt werkt. Een rekentool verderop maakt daar één concreet antwoord van voor jouw eigen rekening.
Waarom dit nu je aandacht verdient
Geen van de negen nationale cijfers in dit artikel is een voorstel. Griekenlands limiet van €500, de regel van €1.000 in Spanje en Frankrijk, het plafond van €3.000 in België, en de grenzen rond €5.000 in Italië en Bulgarije zijn allemaal geldend recht, vandaag, met boetes die net zo goed de zaak als de betalende gast treffen. Een restaurant dat nooit het eigen landelijke cijfer heeft opgezocht, opereerde de hele tijd al binnen — of buiten — een echte grens, of daar nu iemand bij stilstond of niet.
De verandering van 2027 wordt makkelijk verkeerd gelezen als "de EU verhoogt de cashlimiet", en voor bijna elk land in dit artikel is dat net omgekeerd. Verordening (EU) 2024/1624 zet een plafond, geen bodem: elk land met een eigen limiet onder €10.000 houdt die exact zoals ze is. De enige markten waar 10 juli 2027 echt iets verandert, zijn de landen zonder plafond vandaag — wat, onder de landen in dit artikel, specifiek Duitsland en Oostenrijk betekent, en verder niemand.
Dit is een praktische kaart voor een draaiend restaurant, geen juridisch advies. Boetes, exacte bewoordingen en handhavingspraktijk verschuiven, en een handvol van deze cijfers — vooral het Italiaanse voorstel om te verhogen — staat nog in beweging op het moment dat dit geschreven wordt. Waar een cijfer nog niet vaststaat, zegt het artikel dat er meteen bij — zie dit als het startpunt van een gesprek met je eigen boekhouder of belastingdienst, niet als het eindpunt ervan.
De 7 cijfers
In de volgorde die aan het buffet het meeste zin heeft: eerst het plafond dat in 2027 aankomt, dan de landelijke cijfers van vandaag van strengst naar losst, en tot slot het ene trucje dat je bij geen van alle uit de problemen haalt.
1. €10.000 — het EU-plafond dat overal geldt vanaf 10 juli 2027
Artikel 80 van Verordening (EU) 2024/1624 — de AMLR, onderdeel van het nieuwe Europese antiwitwaspakket — stelt ronduit dat "personen die goederen verhandelen of diensten verlenen" contante betalingen enkel mogen aannemen of doen tot €10.000, of dat nu in één keer gebeurt of via meerdere betalingen die duidelijk met elkaar samenhangen. Een restaurant is zonder twijfel iemand die een dienst verleent, dus deze regel geldt voor jouw zaal precies zoals voor een autohandelaar of een juwelier.
De verordening is een plafond, geen streefcijfer: lidstaten mogen een lagere nationale limiet behouden of invoeren, nooit een hogere toestaan. Elk land dat al een strengere regel had, moest dat uiterlijk 10 oktober 2024 melden bij de Europese Commissie om die te mogen behouden zodra de EU-brede regel ingaat. Precies die keuze verklaart waarom de cijfers twee tot en met zes hieronder op 10 juli 2027 niet gewoon verdwijnen — de meeste liggen nu al onder €10.000, en blijven exact staan waar ze staan.
Van uiteenlopende nationale regels naar één EU-breed plafond — vier momenten die ertoe doen.
Hier wacht niets op de deadline: elk landelijk cijfer in dit artikel geldt vandaag al, jaren voor het EU-plafond aankomt.
2. €500 — Griekenland, nog altijd de strengste cashlimiet van de hele EU
De Griekse wet verbiedt om een transactie van €500 of meer met een bedrijf contant af te rekenen — dat moet via kaart, overschrijving of een andere traceerbare methode. De drempel wordt berekend op de volledige waarde van de transactie, niet op het bonnetje dat voor je ligt: een diner van €480 plus €40 fooi apart overhandigd, telt samen op tot €520 en overschrijdt de grens dus alsnog. Wie het fout doet, krijgt geen vaste boete: die staat op het dubbele van het bedrag dat onterecht contant betaald werd, en kan zowel de zaak als de gast treffen.
Voor een Grieks restaurant is dit het cijfer dat bijna elke tafel van zes of meer, elke groepsreservering of elke avond met een gulle cashfooi meteen tot een compliance-vraag maakt in plaats van een gewone attentie. De regel is de voorbije twee decennia stapsgewijs aangescherpt, specifiek om het belastinggat te dichten na de financiële crisis van 2008, en voorstellen om hem te versoepelen zijn al meermaals geopperd en weer ingetrokken — vandaag staat het cijfer nog altijd onveranderd, en het is de maatstaf waaraan elk ander land in dit artikel wordt afgemeten.
3. €1.000 — het cijfer waar Frankrijk, Spanje en (voor bedrijven) Portugal allemaal op uitkomen
De Spaanse wet Ley 11/2021 verbiedt een cashbetaling van €1.000 of meer zodra minstens één van de twee partijen als professional of bedrijf optreedt — en in een restaurant is dat altijd zo, want de zaak zelf is die professionele partij. Het maakt niet uit of de betaling in schijven gebeurt: een rekening van €1.100 in twee cashbetalingen van €550 elk overschrijdt de grens nog altijd, omdat de regel naar de waarde van de hele transactie kijkt. De boete bedraagt 25% van het volledige bedrag, en zowel de gast als het restaurant zijn er hoofdelijk aansprakelijk voor. Niet-inwoners krijgen een hoger plafond van €10.000, maar die uitzondering gaat over de woonplaats van de betaler, niet over het restaurant.
Frankrijk hanteert dezelfde grens van €1.000 voor zijn eigen fiscale inwoners en voor elke transactie waarbij een professional partij is, met een fiscale boete tot 5% van het onterecht contant betaalde bedrag; niet-inwoners krijgen ook daar een merkelijk hoger cijfer. Portugal komt op precies hetzelfde bedrag van €1.000 uit via een andere weg: elk bedrijf of elke professional die verplicht een boekhouding voert — een gewoon restaurant dus — moet vanaf €1.000 een traceerbare betaalwijze gebruiken, ook al ligt Portugals algemene limiet voor het grote publiek (zie cijfer vier, hierna) drie keer hoger. Drie verschillende wettelijke routes, één cijfer, en telkens is het net het statuut van het restaurant als bedrijf dat de drempel zo ver naar beneden trekt.
4. €3.000 — Belgiës algemene regel, en Portugals standaardgrens
België hanteert één vlakke regel voor iedereen: geen enkele cashbetaling of -gift, zakelijk of privé, mag in totaal meer dan €3.000 bedragen — inclusief een rekening die bewust in schijven wordt gesplitst, want die telt nog steeds mee voor datzelfde plafond van €3.000. De verplichting werd op 8 februari 2024 rechtstreeks verankerd in het Wetboek van Economisch Recht, en een overtreding kan nu bestraft worden met een boete tot 10% van het contant betaalde bedrag, met een maximum van €1.800.000. Er is hier geen apart, lager zakelijk niveau — €3.000 is simpelweg hét cijfer, voor elke betaling, elke keer.
Portugal komt via een andere weg op hetzelfde bedrag uit. De algemene cashlimiet — voor elke transactie waarbij de strengere zakelijke grens van €1.000 uit cijfer drie niet al van toepassing is — ligt op €3.000, en stijgt specifiek naar €10.000 voor individuen die niet in Portugal wonen en zelf geen bedrijf uitbaten. Een Portugees restaurant leeft dus eigenlijk onder twee drempels tegelijk: €1.000 telkens wanneer de betaling als een zakelijke transactie telt (bijna altijd), en deze hogere grens van €3.000 enkel in de smallere gevallen waarin dat niet zo is.
5. €5.000 — Italië en Bulgarije, een middengrens die twee heel verschillende landen delen
Italiës huidige limiet ligt op €5.000: elke betaling van dat bedrag of meer moet via een traceerbare methode, een betaling bewust opsplitsen om onder de grens te blijven is expliciet bij naam verboden, en de regel geldt zowel voor particulieren als voor bedrijven. Een amendement op de begrotingswet van 2026, ingediend door de regerende partij Fratelli d'Italia, stelt voor om dit te verdubbelen naar €10.000 en er meteen een "bijzonder zegelrecht" van €500 aan toe te voegen op elke cashbetaling boven €5.000 — op het moment van schrijven is die wijziging nog niet goedgekeurd, dus Italiës geldende cijfer blijft vandaag €5.000, niet €10.000.
Bulgarije landt om een compleet andere reden nauwelijks een paar euro verder. De Bulgaarse cashwet zet de grens op 10.000 Bulgaarse lev — een limiet die sinds de invoering in 2011 al meermaals werd aangescherpt — en sinds Bulgarije op 1 januari 2026 de euro invoerde tegen de vaste omrekenkoers van €1 = BGN 1,95583, komt dat cijfer nu neer op ongeveer €5.112. Twee landen, twee volledig losstaande wettelijke geschiedenissen, en één bijna identiek bedrag waaraan een restaurant aan beide kanten van de grens zich moet houden.
6. Geen plafond vandaag — Duitsland en Oostenrijk, voor het eerst gebonden
Dit is het cijfer dat je twee keer moet lezen: Duitsland en Oostenrijk hebben vandaag geen enkel algemeen wettelijk plafond op een cashbetaling. Een gast mag in beide landen wettelijk gezien om het even welk bedrag contant aan een restaurant overhandigen, en geen enkele nationale wet legt daar een grens van €500, €1.000, €3.000 of wat dan ook op. Oostenrijk gaat zelfs nog een stap verder dan dat gat gewoon open te laten — de regering heeft aangedrongen om een grondwettelijk recht om met cash te betalen vast te leggen, net om die positie te behouden. Die vrijheid is echt, maar smaller dan ze klinkt: bestaande antiwitwaswetgeving (in Duitsland de Geldwäschegesetz) verplicht bepaalde "meldingsplichtige entiteiten" — vooral goederenhandelaars zoals juweliers, autohandelaars en handelaars in edelmetalen — nu al om een klant te identificeren bij een cashbetaling vanaf €10.000. Een restaurant verleent een dienst in plaats van goederen te verhandelen, en valt dus normaal gezien niet onder die specifieke categorie, waardoor er geen aparte identificatieplicht ontstaat louter door een grote cashbetaling aan te nemen. Is jouw zaak onder een nationale regel die verder gaat dan de EU-lijst toch als meldingsplichtige entiteit aangeduid — sommige landen doen dat voor extra sectoren — dan verandert dat, en is het de moeite om dat rechtstreeks met je boekhouder na te kijken.
10 juli 2027 is waar die echte vrijheid stopt. Vanaf die datum geldt het plafond van €10.000 uit artikel 80 rechtstreeks in Duitsland en Oostenrijk, precies zoals overal elders, want een restaurant is zonder twijfel iemand die "een dienst verleent". Geen enkele andere markt in dit artikel verschuift zo ver: elk ander land hier zit nu al onder €10.000 en behoudt gewoon zijn eigen strengere cijfer, terwijl Duitsland en Oostenrijk van letterlijk geen plafond naar een harde grens van €10.000 springen, van de ene op de andere dag. Een restaurant in een van beide landen dat regelmatig grote cashbedragen aanneemt voor huwelijken, communies of bedrijfsevenementen heeft een echte overgangsperiode om kaart- of overschrijvingscapaciteit klaar te zetten voor het deel boven dat bedrag — maar die periode heeft een einddatum, en die ligt vast.
Elke limiet hierboven, op één schaal, tegenover de grens van €10.000 die op 10 juli 2027 aankomt.
Landen onder de stippellijn houden na 2027 hun eigen cijfer — dat is nu al strenger dan het EU-plafond. Duitsland en Oostenrijk zijn de enige twee op deze schaal waarvoor die stippellijn echt iets verschuift.
7. 1 — het aantal betalingen waarvoor een gesplitste rekening nog altijd telt
Artikel 80 zet geen plafond op "een betaling" — het zet een plafond op "een enkele verrichting of meerdere verrichtingen die duidelijk met elkaar samenhangen", en die formulering is bewust zo gekozen. De Spaanse wet is daar nog explicieter over: een rekening van €1.100, betaald in twee cashbedragen van €550 elk, wordt voor de limiet behandeld als één transactie van €1.100, niet als twee betalingen die elk apart onder de grens blijven. Diezelfde logica loopt door elke landelijke regel hierboven — wat telt, is de waarde van wat er afgerekend wordt, niet in hoeveel afzonderlijke handelingen dat gebeurt.
Een grote cashbetaling bewust opsplitsen in kleinere stukken, specifiek om onder een drempel te blijven, heeft in de antiwitwaswetgeving een eigen naam — structuring, ook wel smurfing genoemd — en wordt op zichzelf als een ernstig alarmsignaal behandeld, los van en vaak zwaarder bestraft dan simpelweg de oorspronkelijke limiet één keer overschrijden. Voor de zaal is de praktische regel bot: als een gast aanbiedt om nu een deel te betalen en "de volgende keer" de rest, of als twee verschillende kaarten of twee verschillende mensen aan tafel elk apart cash willen overhandigen voor wat overduidelijk één rekening is, blijft de waarde van die ene transactie tellen — neem het cashgedeelte aan tot je eigen wettelijke grens, en laat de rest via kaart of overschrijving verlopen, elke keer opnieuw.
Mag deze cashbetaling? Reken het na met je eigen cijfers
De zeven cijfers hierboven leggen uit welk land waar staat. Ze doen niet het ene wat een drukke zaal op dat moment echt nodig heeft: voor het exacte bedrag dat een gast wil overhandigen, zeggen of het vandaag mag, en of dat na 10 juli 2027 nog altijd zo is.
Kies het land waar je kassa staat, tik het bedrag in, en vink het vakje aan als de gast heeft voorgesteld om het te splitsen — de tool past dezelfde regel over "samenhangende verrichtingen" toe die bij cijfer zeven hierboven staat, in plaats van te doen alsof splitsen het antwoord verandert.
De cashbetaling-check
Land, bedrag, en of de gast voorstelt om te splitsen — de tool doet de rest.
—
Dit dekt enkel de negen landen uit dit artikel en volgt de cijfers hierboven, geen database van alle 27 lidstaten — check je eigen actuele cijfer bij je boekhouder als je land er niet bij staat.
Zie het resultaat als een startpunt, geen juridische uitspraak: de exacte bewoording, de boete en de handhavingspraktijk liggen bij de belastingdienst van elk land zelf, en een handvol van deze cijfers — vooral het Italiaanse verhogingsvoorstel — staat nog in beweging op het moment van schrijven.
Klopt je kasla op een drukke avond een keer niet door een grote cashbetaling, of wil je gewoon een extra check op de lade aan het einde van de avond, dan is ons gratis dagafsluiting- en kasopmaakblad daar precies voor gemaakt — en wil je weten hoe comfortabel je zaak het zou opvangen om het cashgedeelte van één grote rekening te weigeren, dan geeft onze gratis cashflowplanner daar in enkele minuten antwoord op.
Wat je hier deze week mee doet
Geen van deze cijfers is nieuw — wat betekent dat geen van alle kan wachten tot er een rustige week komt om ze na te kijken.
Deze week
- Zoek met de rekentool hierboven je eigen landelijke cashlimiet op, en schrijf hem ergens neer waar heel de zaal hem kan zien — niet alleen de eigenaar.
- Spreek hardop af wat het team zegt als een rekening de limiet nadert: cash tot de wettelijke grens, kaart of overschrijving voor de rest, geen uitzonderingen onder druk om 23 uur op een zaterdag.
- Zorg dat niemand van het personeel — door een gast of door gewoonte — ooit heeft geleerd dat een rekening opsplitsen in twee cashbetalingen een omweg is. Dat is het niet, en cijfer zeven hierboven legt precies uit waarom.
Bij elke reservering die vermoedelijk contant betaald wordt
- Vraag vooraf, voor de dag zelf, hoe een grote groep van plan is te betalen — een communie, een huwelijk of een bedrijfsboeking is precies het soort rekening dat deze cijfers test.
- Ligt het totaal vermoedelijk rond of boven je landelijke limiet, vraag dan het voorschot of het grootste deel via overschrijving of kaart, en laat enkel een kleiner saldo over voor cash.
- Noteer kort wie op je team akkoord ging om een grote cashbetaling aan te nemen, en voor hoeveel — handig als er later ooit een vraag over komt, en nu bijna geen moeite.
Voor 10 juli 2027
- Zit je in Duitsland of Oostenrijk: dit is de enige datum die voor jou echt iets verandert — zorg ruim op tijd dat kaart- of overschrijvingscapaciteit je grootste boekingen comfortabel kan opvangen.
- Overal elders blijft je eigen cijfer zo goed als zeker exact staan waar het staat, maar check bij je boekhouder of je landelijke limiet correct gemeld werd bij de Europese Commissie en sindsdien niet verschoven is.
- Kom dichter bij de datum nog eens terug naar deze pagina — een handvol van deze cijfers, vooral het Italiaanse verhogingsvoorstel, staat nog ter discussie en kan nog bewegen voor 2027 dat doet.
Het kort samengevat
Negen landen, vijf verschillende cijfers, en twee markten zonder enig plafond — elk cijfer in dit artikel is vandaag al geldend recht, geen toekomstig probleem dat op 2027 wacht. Het ene EU-plafond dat op 10 juli 2027 aankomt, zet een grens, geen bodem: het verhoogt nergens een limiet, en voor zeven van de negen landen hier verandert er helemaal niets.
De twee markten waarvoor wél alles verandert, zijn Duitsland en Oostenrijk, waar een onbegrensde cashbetaling vandaag van de ene op de andere dag een harde grens van €10.000 wordt. Elk ander land op deze lijst behoudt gewoon het strengere cijfer dat het nu al hanteert — precies waarom je eigen landelijke bedrag nu kennen belangrijker is dan weten wat 2027 daarmee gaat doen.
De ene gewoonte die je meteen mag afleren, waar je ook actief bent, is een gesplitste betaling zien als een uitweg rond een van deze cijfers. Dat is het niet, niet onder de Europese wet en niet onder een van de negen nationale regels hierboven — en een restaurant dat dat fout inschat, wordt beoordeeld op de waarde van de rekening, niet op het aantal keer dat er geld over de toonbank ging.